Thoi cơ – cấu trúc và chức năng

Vui lòng đăng nhập hoặc đăng kí tại đây để xem hình.

  • Cấu trúc thoi cơ

4.png
Mỗi thoi cơ ( muscle spindles) gồm 3 yếu tố: (1) 1 nhóm đặc biệt intrafusal (sợi vân liên quan đến thoi cơ) với cực tận có thể co lại và đoạn giữa không thể co; (2) sợi hướng tâm có myelin đường kính lớn (type I và II) tổ chức ở giữa của intrafusal và (3) các sợi ly tâm có myelin kích thước nhỏ tạo synapse ở vùng co được của intrafusal.

1.GIF

Rất quan trọng, mối liên hệ giữa các thành phần này và cơ xương giúp tự nó đánh giá cơ quan về cảm nhận sự thay đổi chiều dài của sợi cơ nơi đó ở. Sự thay đổi chiều dài liên quan đến góc chỗ nối, bởi vậy thoi cơ cung cấp thông tin về vị trí.

Intrafusal song song với extrafusal (đơn vị điều hòa của cơ-nằm bên ngoài trục vân). Intrafusal không góp phần trong tạo lực co cơ, nhưng có 1 vài chức năng trong cảm giác.

Có 2 loại sợi intrafusal ở thoi cơ, loại đầu tiên gồm nhiều nhân ở trung tâm giãn là sợi túi nhân(nuclear bag fiber). Loại này thì có 2 loại đó là động và tĩnh (dynamic và static). Thường thì có 2-3 sợi túi nhân mỗi thoi cơ. Loại intrafusal thứ 2 là sợi chuỗi nhân (nuclear chain fiber), chúng mỏng hơn và ngắn hơn dạng túi.

Có 2 loại đầu cảm giác trong mỗi thoi cơ là primary ending(group Ia) và secondary ending(group II). Sợi hướng tâm Ia choàng quanh sợi động và tĩnh của sợi túi nhân và sợi chuỗi nhân, rất nhạy cảm với tốc độ thay đổi chiều dài cơ trong quá trình duỗi(đáp ứng động)→cung cấp thông tin về tốc độ và sự chuyển động cho phép nhìn nhận chính xác sự di chuyển. trạng thái trương lực hoạt động nhờ sợi ly tâm nhóm I và II cung cấp thông tin về chiều dài của cơ (đáp ứng tĩnh).

Vai trò của primary ending và secondary ending vào chiều dài của receptor-đáp ứng tĩnh: một cách dễ hiểu đó chính là cả primary và secondary ending tiếp tục truyền thông tin của chúng cho tới một vài phút nếu thoi cơ vẫn còn giãn(xảy ra khi chiều dài receptor trên thoi cơ tăng chậm). Ngược lại khi có sự gia tăng đột ngột về chiều dài receptor trên thoi cơ, primary ending (chú ý là không có secondary ending) kích thích rất mạnh, gọi là đáp ứng động đáp ứng được truyền rất nhanh về tủy sống.

Group II ở liền kề trung tâm của sợi túi nhân và sợi chuỗi nhân. Những sợi này đều không phân bố thần kinh ở sợi động của sợi túi nhân.
Thoi cơ tự nó có dây vận động ly tâm gọi là γ-motor neurons. Chúng có đường kính nhỏ, chiếm 30% sợi của rễ bụng. Cũng có 2 loại γ-motor neurons là động(γ-d) và tĩnh(γ-s).

4.gif

Kiểm soát cường độ của đáp ứng động và tĩnh vởi γ motor nerves: những kích thích đầu tiên của sợi γ chủ yếu do sợi túi nhân intrafusal, và các kích thích thứ 2 chủ yếu kích thích bởi sợi chuỗi nhân intrafusal. γ-d kích thích bởi sợi túi nhân xảy ra, đáp ứng động của thoi cơ được tăng cường trong khi đáp ứng tĩnh bị hạn chế. Ngược lại, kích thích γ-s sợi chuỗi nhân, nó gia tăng đáp ứng động và ít có tác dụng lên đáp ứng tĩnh.
a.png
Thoi cơ cùng với thể Golgi tạo ra các phản xạ quan trọng bậc nhất của tủy sống.

Nguyễn Văn Tiến

Xem thêm và thảo luận tại đây.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *