Giải thích cơ chế triệu chứng học lâm sàng - www.docsachysinh.com

Chương 7: Nội tiết học

Trở về trang đọc sách

 

Vệt giả mạch

(Angioid streaks)

Nguyễn Thiên Luân - Nguyễn Phước Long

Hình: Thể hiện các vệt giả mạch.

Chỉnh sửa lại dưới sự cho phép từ Kanski JJ, Clinical Diagnosis of Ophthalmology, 1st edn, Philadelphia: Mosby, 2006: Fig 13-78.

Mô tả triệu chứng

Vệt giả mạch là những đường bất đối xứng, lởm chởm (jagged) và bóp nhọn lại một đầu (tapering) tỏa ra từ võng mạc cạnh nhú (peri-papillary retina), đi vào trung tâm và ngoại vi đáy võng mạc.

Về bản chất, nó là những đường nứt rạn của màng Bruch’s dẫn đến sự phát triển của một màng tân sinh mạch ở lớp màng mạch (choroidal) gây giảm thị lực.

Tình trạng đi kèm

Phổ biến

-          Pseudoxanthoma elasticum - Bệnh lý thoái giáng mạn tính của mô chun (elastic tissue).

-         Bệnh Paget xương.

-         Các bệnh lý của Heamoglobin.

Ít phổ biến

-         Hội chứng Ehlers – Danlos - Rối loạn di truyền hiếm gặp của mô liên kết, người mắc phải có khớp linh hoạt và da chun giãn rất bất thường.

-         Bệnh to cực (Acromegaly – còn gọi là to đầu chi)

-          Bệnh lý u sợi thần kinh (Neurofibromatosis) – Là một bệnh lý thần kinh di truyền trội trên nhiễm sắc thể thường. Tuy nhiên, nó cũng có thể là hậu quả của hiện tượng đột biến gene. Các rối loạn ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển của tế bào thần kinh. Bệnh có 3 thể và điều trị hiện chỉ ở mức kiểm soát được triệu chứng.

Cơ chế

Vệt giả mạch được xem là hậu quả của sự đứt gãy trong cấu trúc màng Bruch’s dễ vỡ (brittle) hay bị vôi hóa thế nhưng cơ chế của hiện tượng này vẫn còn là bí ẩn. Có một vài yếu tố gợi ý như sau:

-          Sự giảm khả năng chun giãn của màng (bao gồm sự thoái giáng elastin,…).

-          Lắng đọng sắt trong sợi mô chun do tán huyết và khoáng hóa thứ cấp (secondary mineralisation).

-          Hiện tượng loạn dưỡng xảy ra do bệnh lý hồng cầu hình liềm, sự ứ trệ và tắc mạch máu nhỏ.

Người ta cho rằng chính những đường sức (lines of force) từ cơ vận nhãn trong và cơ vận nhãn ngoài làm cho lớp màng vốn dễ vỡ bị vỡ.

Giá trị của triệu chứng

Khoảng 50% bệnh nhân có vệt giả mạch có bệnh lý nền. Do vậy, nếu phát hiện có vệt giả mạch, việc kiểm tra kĩ hơn được khuyến cáo. Một vài nghiên cứu cho thấy rằng:

-          80 – 87% bệnh nhân có Pseudoxanthoma elasticum có vệt giả mạch.

-          2 – 15% đối với người có bệnh Paget’s.

-          0 – 6% bệnh lý haemoglobin sẽ xuất hiện triệu chứng này.

-          Hiện tại chưa có nghiên cứu nói lên giá trị của vệt giả mạch với bệnh to cực.

Các câu hỏi, ý kiến thảo luận cũng như đóng góp cho bài viết vui lòng gửi về diễn đàn docsachysinh.com:

http://www.docsachysinh.com/forum/ hoặc

http://www.docsachysinh.com/forum/index.php?forums/noi-tiet-hoc-endocrinology.96/

Trở về trang đọc sách